Wat zou u een toekomstige collega aan het begin van zijn of haar loopbaan als docent willen meegeven? We hebben die vraag voorgelegd aan de Docenten van het Jaar 2025 van de vier 4TU-universiteiten. Zij gaven prachtig advies en bemoedigende woorden voor de volgende generatie docenten.
Hoewel de winnaars van de vier universiteiten afkomstig zijn van zeer verschillende faculteiten en de selectiecriteria per universiteit verschillen (sommige ontvangen geldprijzen), is hun advies relevant voor elke docent.
Lees hier wat Janneke Alers (TNW) Universiteit Twente, Bas Flipsen (IDE) TU Delft, Loe Schlicher (IE&IS) TU Eindhoven en Anneke Valk - WUR schrijven in hun brieven aan een toekomstige collega.
Beste toekomstige collega,
Welkom bij de onderwijskundige community van de TU Delft. Mijn naam is Bas Flipsen en ik ben al bijna 25 jaar docent. Ik herinner me nog goed hoe ik in 2002 begon. Soms voelde het alsof ik voor de leeuwen werd gegooid. Eén persoon heeft me in die periode enorm geholpen door me informeel onder zijn hoede te nemen. We kwamen elkaar toevallig tegen in de gang en vanaf dat moment werd hij op een heel spontane manier mijn mentor.
Op een gegeven moment vertelde hij me iets dat me altijd is bijgebleven: er is één taak die je nooit terugziet in je jaarlijkse beoordeling, maar die wel essentieel is, en dat is ‘lullen met mensen’. Het duurde even voordat ik dat advies begreep, maar leren kennen van de mensen met wie je werkt, je collega's, en de mensen voor wie je werkt, je studenten, is één van de fundamenten van een zinvolle en plezierige carrière bij de TU Delft.
Neem de tijd om ze echt te leren kennen, ze doen bijzondere dingen en kunnen een grote bron van inspiratie zijn. Leer luisteren en antwoorden, in plaats van alleen maar te reageren. Laat je studenten en collega's je uitdagen en inspireren om te groeien, elke dag weer, in elk gesprek.
Ik hoop dat je een mentor vindt met wie je kunt praten over de praktische, persoonlijke en leuke kanten van het werken bij de TU Delft. En bovenal hoop ik dat je plezier beleeft aan alles wat je elke dag weer leert.
Met vriendelijke groet,
Bas Flipsen
Beste toekomstige collega,
Als je dit leest is het 2031. Artificiële Intelligentie (A.I.) heeft het onderwijs de afgelopen jaren behoorlijk veranderd. Ook op de universiteiten. Op welke wijze? Daar kan ik mij -begin 2026- slechts een voorstelling van maken. Ik schat wel in dat studenten maar zeker ook docenten zullen A.I. veel meer mogen en kunnen inzetten dan nu het geval is.
Verantwoord gebruik van A.I. zal een belangrijke, vanzelfsprekende vaardigheid zijn binnen elk curriculum. Voor het feedback geven op werk van studenten, het nakijken van toetsen en eindwerken verwacht ik dat A.I. je veel werk uit handen gaat nemen. Daarmee komt hopelijk meer tijd vrij voor persoonlijk contact en begeleiding van studenten. Dat gun ik je van harte.
Ook in 2031 zullen studenten nog steeds behoefte hebben aan een betrokken, enthousiaste docent die vol vuur is van zijn of haar vak. Een docent die studenten uitdaagt op inhoud, niet op randzaken. Die er voor hen is als ze vastlopen. Die een veilige leeromgeving kan creëren waarin studenten nieuwe dingen kunnen leren en proberen. Een docent die studenten het vertrouwen kan geven dat ze zèlf een taak kunnen volbrengen. Die inziet dat studenten ook van elkaar leren. Die niet alleen kennis wil overdragen maar studenten een leerervaring wil geven. Misschien leent jouw vak zich wel voor een creatieve opdracht, project of practicum. Wat betreft dat laatste: sommige studenten leren nu eenmaal met hun handen. En ook al zal het in 2031 vast nog steeds druk zijn: probeer waar mogelijk tenminste een deel van deze opdrachten of practica te begeleiden. Daar is de sfeer heel anders dan in een collegezaal. Meer persoonlijk contact met studenten kan enorm motiverend werken.
Ook al is het soms lastig, probeer tijd te vinden om jezelf te blijven ontwikkelen, zowel binnen je vakgebied als in hoe je les geeft. Studenten voelen haarfijn aan of je zelf nog nieuwsgierig bent. Als jij je eigen vak boeiend vindt, werkt dat aanstekelijk. Blijf vooral zoeken naar manieren om je werk leuk te houden.
Tot slot: overleg met collega’s en onderzoekers maar betrek ook je studenten en student-assistenten bij je ideeën. Gebruik ze als klankbord. Het werken met studenten kan ongelooflijk inspirerend zijn. Ik hoop dat je dat zelf ook zult ondervinden. Je hebt een prachtig vak.
Met vriendelijke groet,
Janneke Alers
Beste toekomstige collega,
Hoe gaat het met je? Hoe voel je je lichamelijk? Voel je hoe je borstkas stijgt bij elke ademhaling? Voel je de lucht door je neusgaten stromen?
Het leven is echt iets ongelooflijks, net als het feit dat je tegelijkertijd leeft met mensen die je dierbaar zijn. Als je deze brief leest, ben je waarschijnlijk al docent of ben je dat net geworden. Daardoor bevind je je in de prachtige situatie dat je een positieve invloed kunt uitoefenen op het leven van studenten, of in ieder geval op dat kleine deel van hun leven dat ze nu met jou delen, in de klas.
Telkens wanneer ik spreek voor een publiek (en dat doe ik vaak, ook buiten de universiteit), ben ik me zeer bewust van de bevoorrechte en belangrijke positie die ik inneem op dat podium. Stel je voor dat er 200 mensen zitten te luisteren naar een lezing over hormonen, en dat ze 1,5 uur lang luisteren. Dat zijn 300 levensuren die ik positief kan beïnvloeden en kan inspireren met kennis en energie.
Toen ik begon met lesgeven aan de Universiteit van Wageningen, direct na mijn afstuderen (in 2012), wist ik meteen dat ik dat niet fulltime wilde doen. Ik zou stagneren. Ik wilde me ook op andere gebieden ontwikkelen; ik werd sportleraar én spreker in het openbaar en doe beide nog steeds met veel plezier.
Wat ik met deze brief wil zeggen, is dat het leven prachtig is, maar veel te snel voorbij is. Als docent heb je het voorrecht en de eer om de geest en het hart van mensen te inspireren. Ik hoop dat je daar vreugde in vindt. Twijfel niet te veel aan jezelf; vertrouw op je intuïtie en doe wat voor jou goed voelt. Kies een pad dat bij je past, want als jezelf straalt van energie, kun je ook anderen inspireren.
Geloof in jezelf, geloof in anderen. Er is veel goeds in deze wereld; en het vertrouwen en de lof van een docent behoren tot de meest krachtige aanmoedigingen voor jonge mensen om te groeien en te bloeien.
Ik hoop dat je zin hebt in je tijd als docent.
Het allerbeste.
Anneke Valk
Beste toekomstige collega,
Als winnaar van de TU/e Best Bachelor Teacher Award 2025 is mij gevraagd om advies te geven aan een nieuwe generatie docenten. Het winnen van zo’n prijs plaatst mij echter niet per se in een positie om geschikt advies te geven. Wat ik wél kan doen, is schetsen wat centraal staat in mijn onderwijs, en wie weet heb jij daar iets aan.
Voor mij staat centraal dat studenten leren omgaan met onzekerheid. Concreet betekent dit dat studenten bij ongeveer de helft van de opgaven een volledige modeluitwerking ontvangen, terwijl zij bij de andere helft slechts een hint of het eindantwoord krijgen. Groepsopdrachten ontwikkel ik op basis van realistische praktijksituaties, zodat zij uitnodigen tot afweging en discussie en vaak geen kant-en-klare oplossingen kennen. Ik zie dat studenten deze onzekerheid soms als frustrerend ervaren —en laat dat nu precies de bedoeling zijn. Door het ontbreken van volledige uitwerkingen worden studenten gedwongen om kritisch na te denken. Ze leren omgaan met onzekerheid, met twijfel en met het idee dat er niet altijd een direct bevestigend antwoord is. Juist dát proces maakt hen betere, zelfstandige denkers: iets wat zij hard nodig hebben in de rest van hun carrière.
Tegelijkertijd besef ik dat leren in onzekerheid spannend kan zijn. Daarom bied ik, waar mogelijk, houvast. Dat doe ik door duidelijke dictaten te ontwikkelen en colleges tot in de puntjes voor te bereiden, die ik vervolgens — via het ouderwetse krijtbord — doceer. Voor mij is het krijtbord nog altijd hét medium om complexe kennis over te brengen: het biedt de ruimte om lastige denkstappen in een natuurlijk tempo te introduceren en deze samen te doorgronden. Dat ik aan het einde van een college vaak onder het krijt zit, neem ik voor lief — al moet ik bekennen dat ik recent heb geïnvesteerd in de Rolls-Royce onder de krijtjes: de zogeheten Hagoromo-krijten, die vrijwel niet stoffen.
Ik nodig je van harte uit contact op te nemen als je meer wilt weten over deze manier van lesgeven.
Met collegiale groet,
Loe Schlicher