Terwijl grote maatschappelijke opgaven steeds urgenter worden, werkte de federatie aan haar rol, haar strategie voor 2030 en aan concrete initiatieven die impact hebben op onderwijs, onderzoek en innovatie. Secretaris Marjolein Dohmen-Janssen blikt terug op een jaar waarin samenwerking meer dan ooit centraal stond en kijkt vooruit naar de uitdagingen én kansen van 2026.
Terugblik op een jaar vol samenwerking
Wat waren volgens jou de belangrijkste momenten of ontwikkelingen binnen 4TU in 2025?
Marjolein ziet 2025 vooral als een jaar waarin de gezamenlijke koers verder is aangescherpt.
"In de gesprekken over de nieuwe strategie werd opnieuw duidelijk waarvoor 4TU staat: meer maatschappelijke impact bereiken door samen te werken. De vier technische universiteiten spelen ieder een grote rol in maatschappelijke transities, maar juist door elkaar te versterken in plaats van afzonderlijk op te treden, ontstaat echte meerwaarde.
De brede input die werd opgehaald voor de strategie voor 2030 bevestigde hoe sterk de interne samenhang inmiddels is. Medewerkers zien samenwerking, elkaar kennen en gezamenlijk belangen behartigen niet alleen als logische uitgangspunten, maar ook als iets dat in de praktijk echt wordt gevoeld. Dat vertrouwen vormt een stevige basis voor de komende jaren.
Daarnaast was 2025 ook een jaar met zichtbare resultaten: de lancering van 4TU.Schools, de toekenning van budget voor grootschalige wetenschappelijke infrastructuur aan het UTOPYS-consortium en de groeiende zichtbaarheid van 4TU als gesprekspartner in het nationale debat over technologie. Stuk voor stuk ontwikkelingen die bijdragen aan het bredere profiel van de federatie."
Waar de inspiratie echt vandaan komt
Wat inspireerde je persoonlijk het meest in 2025?
"De EngD-kandidaten die tijdens de KIVI Award-uitreiking in december hun werk presenteerden maakten grote indruk: slimme, toepasbare oplossingen voor wereldwijde uitdagingen. Dit soort voorbeelden laten volgens mij zien waarom investeren in technische opleidingen en ontwerpers zo belangrijk is."
Waar zag je dit jaar de grootste impact van onze samenwerking terug?
"Een van de meest tastbare voorbeelden was UTOPYS: een initiatief dat na meerdere pogingen doorbrak dankzij vasthoudendheid en de kracht van samenwerking. Door onderzoekers bij elkaar te brengen en te faciliteren, kon 4TU helpen dit voorstel uiteindelijk te laten slagen op een gebied (grootschalige wetenschappelijke infrastructuur) waar het tot nu toe lastig was om voorstellen vanuit het technisch-wetenschappelijk domein gehonoreerd te krijgen."
Daarnaast ziet Marjolein dat eerdere investeringen in gezamenlijke programma’s hun waarde blijven bewijzen.
"Zo zijn de consortia ontstaan uit onze eerdere High Tech for Sustainable Future-programma’s nog steeds actief. Dit HTSF-programma was gericht op het aantrekken van jong wetenschappelijk talent binnen langjarige samenwerkingsprojecten op belangrijke thema’s. Omdat deze jonge talenten een vaste positie kregen bij een van de TU’s duurt de samenwerking nog steeds voort.
Daarnaast werd Ideation Lab, ontstaan bij de TU Delft, uitgerold binnen 4TU. In dit programma worden wetenschappers met mooie onderzoeksresultaten gekoppeld aan MSc-studenten die getraind en begeleid worden in het vertalen van onderzoeksresultaten naar de praktijk. Mooi is dat we in de eerste 4TU-ronde van Ideation Lab studenten gekoppeld hebben aan wetenschappers uit de eerdere HTSF-programma’s en zo versterken de verschillende 4TU-initiatieven ook elkaar. Ook speelde 4TU een rol in de totstandkoming van bredere nationale agenda’s, zoals de actieagenda’s die ontwikkeld zijn voor de Nationale Technologie Strategie (NTS) en op 26 januari gelanceerd worden”.
De kracht van de federatie
Wat maakt 4TU uniek binnen het Nederlandse kennislandschap?
"De kracht van 4TU zit in het feit dat de TU’s gezamenlijk een herkenbaar en krachtig aanspreekpunt vormen voor het techniekdomein. Dat geldt voor onderzoek, maar zeker ook voor het opleiden van ingenieurs. Daarin zoekt 4TU actief de samenwerking op met andere disciplines en instellingen. Grote transities vragen immers ook om gedragsverandering, maatschappelijke inbedding en interdisciplinaire kennis."
Welke rol speelt 4TU in een periode waarin het hoger onderwijs onder druk staat?
"Juist nu", zegt Marjolein, "is bundeling van krachten essentieel. Door gezamenlijk op te trekken, overlap te voorkomen en elkaar te versterken, kunnen TU’s en partners efficiënter werken en meer impact maken. 4TU speelt bovendien een rol in het creëren van de juiste randvoorwaarden en niet alleen voor universiteiten, maar ook voor bedrijven en maatschappelijke organisaties. Het gaat erom dat kennis en innovatie daadwerkelijk landen in de samenleving."
Samenwerking als fundament
Wat gebeurde er dit jaar waardoor je dacht: “dit laat zien waarom we dit samen doen”?
"2025 liet zien dat samenwerking echt werkt. In meerdere projecten werd duidelijk dat gezamenlijk optrekken leidt tot concrete resultaten. De gezamenlijke aanpak van 4TU.Impact rondom de DealTerms (het harmoniseren van voorwaarden voor kennisoverdracht) en het betrekken van alle universiteiten daarin is daar een voorbeeld van en illustreert hoe waardevol het is om processen universiteitsbreed af te stemmen. Dit voorkomt versnippering en geeft externe partijen helderheid."
De koers naar 2030
Wat kun je al zeggen over de nieuwe 4TU-strategie voor 2030?
“Ons motto is 4TU.4Society en drie kernwaarden vormen de basis voor de 4TU-strategie 2030: verbinden, vertegenwoordigen en versterken. Download hieronder de 4TU Strategie 2030.
4TU wil communities bouwen, samenwerking stimuleren en zorgen dat de grote hoeveelheid technische kennis in Nederland nog beter benut kan worden. In onderwijs ligt de focus op de hele keten: van het enthousiast maken van jonge talenten tot het moderniseren van ingenieursopleidingen en het inzetten van alumni om afgestudeerden te behouden voor de arbeidsmarkt in Nederland. Op het gebied van impact draait het om het vergroten van de maatschappelijke waarde van onderzoek en innovatie."
Welke maatschappelijke ontwikkelingen hebben deze koers beïnvloed?
"Vooral thema’s die te maken hebben met weerbaarheid spelen een rol: geopolitieke afhankelijkheden, de noodzaak van Europese innovatiekracht, digitale veiligheid, klimaatverandering en defensie. Deze vraagstukken vragen om sterke technische fundamenten. Daarom richt 4TU zich op versterking van thema’s zoals resilience engineering, energy en high-tech materials: gebieden waar technologische ontwikkeling direct raakt aan maatschappelijke veerkracht."
Vooruitkijken naar een nieuw jaar
Wat moet 2026 vooral gaan brengen?
Marjolein ziet 2026 als een overgangsjaar, waarin de organisatie verder wordt verstevigd. "Dat betekent onder andere het versterken van netwerken binnen 4TU en de centres, het vasthouden aan korte lijnen en effectieve samenwerking en vooral het verder uitbouwen van initiatieven zoals 4TU.Schools, juist omdat aandacht voor technologie onder jongeren steeds urgenter wordt."
Daarnaast wil 4TU klaarstaan om in te spelen op de ontwikkelingen binnen het nieuwe kabinet.
Wat geeft jou vertrouwen voor het komende jaar?
Het antwoord is helder: de mensen. Marjolein gelooft sterk in de bevlogenheid van de wetenschappers en de studenten, maar ook van de bestuurders en al het ondersteunend personeel binnen de vier TU’s. "Ingenieurs willen bijdragen, aan oplossingen, aan innovatie en aan de wereld, en die intrinsieke motivatie geeft mij vertrouwen voor 2026."
Een persoonlijke noot
Waar kijk je zelf het meest naar uit?
Marjolein: ”Voor mij is dat vooral het moment waarop alle inspanningen zich vertalen naar zichtbare resultaten: nieuwe projecten die daadwerkelijk van de grond komen."
Wat wil je onderzoekers, studenten, partners en collega’s meegeven voor het nieuwe jaar?
"Samen bouwen loont. Door gezamenlijk op te trekken, blijven oplossingen ontstaan voor complexe uitdagingen. Mijn boodschap is dan ook: blijf zoeken naar wat goed gaat, denk buiten de gebaande paden, dat geldt zeker ook voor de jonge mensen die daar zo goed in zijn, en houd vast aan de creativiteit en drive die de technische universiteiten zo sterk maakt."